آثار اقتصادی حمله آمریکا و اسرائیل به ایران/موضع فعلی ترامپ درباره جنگ ایران چیست؟
بازارها به سرعت به این اظهارات و ادعاها واکنش نشان دادند. شاخصهای سهام آسیایی پنج درصد رشد کردند که بزرگترین افزایش یکروزه در یک سال گذشته به شمار میرود؛ چرا که این اظهارات امیدها برای پایان بحران غرب آسیا که تهدیدی برای بازارها و منابع انرژی جهانی بوده را افزایش داده است. پیش از این جهش، سهامهای آسیایی وخیمترین ماه خود در بیش از ۱۷ سال گذشته را تجربه کرده بودند.
موضع فعلی ترامپ درباره جنگ ایران چیست؟
ترامپ مدعی شده که مایل است کارزار نظامی آمریکا علیه ایران را پایان دهد حتی اگر تنگه هرمز همچنان بهطور گسترده بسته بماند. او مدعی شده که جنگ ممکن است ظرف دو تا سه هفته پایان یابد و رسیدن به یک توافق مذاکرهشده، ضروری نیست. کارشناسان بازار معتقدند که فشارهای مالی، ترامپ را وادار کرده است که جنگ را خاتمه دهد. زیرا طولانی شدن این درگیری میتواند پیامدهای اقتصادیِ جدی به همراه داشته باشد که ترامپ احتمالا بهدنبال اجتناب از آن بوده است.
نایجل گرین، مدیرعامل شرکت مشاورهای «گروه دیویر/deVere Group» میگوید که «هماکنون سه شاخص بهعنوان محدودیتهای لحظهای در سیاست عمل میکنند؛ قیمت نفت، بازار سهام و بازده اوراق خزانه. اینها پیامهایی به ترامپ مخابره میکنند که نمیتواند نادیده بگیرد.»
وی اضافه کرد: هر بار که جنگ تشدید میشود، قیمت نفت افزایش مییابد، سهام سقوط میکند و بازده بالا میرود و هر بار که نشانهای کوچک از خویشتنداری تجلی میکند، این روندها معکوس میشوند. به نظر میرسد که اکنون این الگو قاطعانه تثبیت شده است.
جنگ چه بر سر بهای نفت و نرخ تورم آورده است؟
بهای نفت پس از رسیدن به بشکهای ۱۱۹ دلار در روزهای ابتدایی جنگ، حالا به زیر ۱۰۰ دلار کاهش یافته است. با این حال، قیمتها همچنان بالا هستند و بهای بنزین در جایگاهها به بیش از چهار دلار به ازای هر گالن در سراسر کشور(آمریکا) رسیده و قیمت نفت نیز از آغاز جنگ ایران بیش از ۵۰ درصد افزایش داشته است.
افزایش طولانیمدت قیمت نفت احتمالا به تورم منتهی میشود. اگر تورم دوباره شدت یابد و بالا بماند، ممکن است که کاهش نرخ بهره توسط بانک مرکزی آمریکا(فدرال رزرو) به تعویق بیافتد و در نتیجه مصرفکنندگان و کسبوکارهای آمریکایی مجبور به پرداخت هزینه بالاتر شوند. اگر تورم ثابت بماند، حتی احتمال افزایش نرخ بهره وجود دارد.
بازار اوراق قرضه آمریکا در چه شرایطی است؟
بازده اوراق خزانهداری آمریکا پیش از اطلاعیه ترامپ درباره احتمال پایان جنگ، در حال افزایش بود و فشار بر بازار ۳۰ تریلیون دلاریِ خزانه را تشدید میکرد. سرمایهگذاران و ناظران بازار خزانه به عملیاتهای این بازار توجه ویژهای دارند. زیرا شاخص مهمی برای هزینههای جهانی استقراض محسوب میشود.
حراج اوراق خزانه دوساله، پنجساله و هفتساله آمریکا، هفته جاری با تقاضای اندک مواجه شد و نرخها بالاتر از پیشبینیها رفت. این اتفاق با حراج ماه گذشته به شدت در تضاد بود که بیشترین تقاضا در تاریخ حراج ۳۰ ساله را ثبت کرد.
این وضعیت برای بازار سهام و بدهی ملی آمریکا به چه معناست؟
بازار سهام آمریکا نیز تحت فشار بوده به طوری که شاخص «داو جونز» پس از کاهش ۱۰ درصدی از بالاترین رکورد اخیر خود، وارد محدوده اصلاح شده است. اعلام ترامپ مبنی بر احتمال پایان جنگ، امیدها برای بهبود شاخصهای سهام آمریکا را افزایش داده است.
در صورتی که جنگ به زودی پایان نیابد، فشار بیشتری بر قیمت نفت و بازده اوراق خزانه وارد خواهد شد که احتمالا مانع از بهبود سهام از سطوح پایین فعلی آن خواهد شد. افزون بر این، هزینههای جنگ، چشمانداز بدهی آمریکا را وخیمتر کرده است.
با گزارشهایی که از درخواست بودجه ۲۰۰ میلیارد دلاری پنتاگون از کنگره برای تداوم جنگ حکایت دارد، فشار مالی افزایش یافته است. دولت فدرال ممکن است مجبور شود تا ۱۰ تریلیون دلار بدهی سررسید شده در سال آینده را بازپرداخت کند و این در حالی است که کسری بودجه در مسیر رسیدن به ۲ تریلیون دلار قرار دارد.
نفت، منعکسکننده فشارهای مصرفکننده و تورم فعلی است. وال استریت اوضاع مالی و اعتماد بازار را منتقل میکند. علاوه بر این، پایداری تامین مالی دولت(به معنای توانایی دولت برای پوشش طولانیمدت هزینهها و بدهیها بدون مشکل مالی)، از طریق بازده اوراق خزانه تعیین میشود؛ چیزی که ترامپ و دولتش نمیتوانند برای طولانیمدت آن را نادیده بگیرند.
