فرستادگان ترامپ به اسلام آباد پیامآور جنگ میشوند یا صلح؟ | یک «روند تدریجی» در جریان است | غیبت مذاکره کنندگان ارشد پیام خاصی دارد؟
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از اکوایران، با اعزام نمایندگان ایالات متحده به پاکستان، امیدها به احیای مذاکرات افزایش یافته است.
چراغ سبز به مذاکره؟
به نوشته الجزیره، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، بامداد امروز در شرایطی وارد اسلام آباد شد که تهران هنوز متعهد به مذاکرات بیشتر با هیئت آمریکایی نشده است.
این در شرایطی است که دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، همزمان با ورود وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران به پاکستان، نمایندگان خود، استیو ویتکاف و جارد کوشنر، را به این کشور اعزام میکند و امیدها به آغاز دور جدید مذاکرات برای پایان دادن به جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران را در بحبوحه آتشبسی شکننده و تنشهای فزاینده بر سر کنترل تنگه هرمز افزایش میدهد. کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید، روز جمعه ادعا کرد که نمایندگان ایالات متحده با عراقچی دیدار و ابراز امیدواری کرد که طرفین «به سمت توافق پیش بروند»، اما هنوز مشخص نیست که آیا هیئت ایرانی با برگزاری مذاکره موافقت کرده است یا خیر.
دیپلمات ارشد ایران روز جمعه، بدون اینکه اشاره خاصی به قصد ملاقات با مذاکرهکنندگان آمریکایی داشته باشد. در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که برای هماهنگی در مورد «مسائل دوجانبه» به «سفر به موقع به اسلام آباد، مسقط و مسکو» رفته است،
ترامپ در مصاحبه با خبرگزاری رویترز، نسبت به توافق احتمالی ابراز خوشبینی کرد و گفت که ایران «پیشنهادی» با هدف برآورده کردن خواستههای ایالات متحده، از جمله پایان دادن به برنامه هستهای خود، ارائه میدهد. پیش از این هم، پیت هگست، وزیر دفاع ایالات متحده، گفته بود که ایران فرصتی برای رسیدن به یک «توافق خوب» دارد. او گفت: «ایران میداند که هنوز پنجرهای باز برای انتخاب عاقلانه ... در میز مذاکره دارد.» او افزود که تنها کاری که باید انجام دهند این است که «سلاح هستهای را به روشهای معنادار و قابل تأیید رها کنند».
غیبت مذاکرهکنندگان ارشد
با این حال، دو منبع دولتی پاکستان به رویترز گفتند که سفر وزیر امور خارجه ایران کوتاه خواهد بود و بر پیشنهادات ایران برای مذاکره با ایالات متحده تمرکز خواهد داشت و پاکستان به عنوان میانجی، آن را به واشنگتن منتقل خواهد کرد.
علی هاشم، خبرنگار الجزیره، از تهران گزارش داده که یک «مقام ارشد» به او گفته که هیچ مذاکرهای بین ایالات متحده و ایران در پاکستان برگزار نخواهد شد. او گفت: «شرکای منطقهای همگی ایدههای خود را در مورد چگونگی حل این بنبست دارند، اما در حال حاضر، ایران اعلام کرده که برای دور جدید مذاکرات حضور پیدا نخواهد کرد».
با این همه، در این سفر عراقچی بدون همراهی محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی ماموریت دیپلماتیک خود را انجام خواهد داد. دفتر رسانهای مجلس شایعات مبنی بر استعفای قالیباف از ریاست تیم مذاکرهکننده ایران را تکذیب کرد و افزود هنوز دور جدیدی از مذاکرات برنامهریزی نشده است. جی دی ونس، معاون رئیس جمهور آمریکا، نیز در دور اول مذاکرات شرکت کرد، اما هیات آمریکایی را در سفر به پاکستان همراهی نمیکند، اگرچه لیویت گفت که او همچنان «عمیقا درگیر» مذاکرات است و در «حالت آمادهباش» برای پیوستن در صورت نیاز است. او گفت که ترامپ تصمیم گرفته ویتکاف و کوشنر را به پاکستان بفرستد «تا حرفهای ایرانیها را بشنوند». او بدون ارائه جزئیات بیشتر ادامه داد: «ما مطمئناً در چند روز گذشته شاهد پیشرفتهایی از سوی طرف ایرانی بودهایم.»
روند تدریجی
مایک هانا، خبرنگار الجزیره، در گزارشی از واشنگتن گفت که به نظر میرسد یک «روند تدریجی» در جریان است و آن را «یک مرحله اولیه اکتشافی» توصیف کرد که در صورت عمیقتر شدن مذاکرات میتواند به «تعامل در سطح بالاتر» منجر شود.
انتظار میرفت دور جدیدی از مذاکرات سهشنبه گذشته آغاز شود، اما این اتفاق نیفتاد و ایران اعلام کرد که هنوز آماده شرکت در گفتوگوها نیست.
ترامپ روز سهشنبه به طور یکجانبه آتشبس دو هفتهای را تمدید کرد تا زمان بیشتری برای تشکیل مجدد مذاکرات داشته باشد. ایالات متحده همچنان به محاصره بنادر ایران ادامه میدهد. ایران میگوید تا زمانی که ترامپ محاصره خود را لغو نکند، مسدود کردن تنگه هرمز، یک گلوگاه حیاتی تجارت دریایی، را متوقف نخواهد کرد.
فرستادگان جنگ؟
در این شرایط، حسین موسویان، دیپلمات و مذاکرهکننده پیشین ایرانی نوشت، طی چند ساعتی که خبر دیدار عباس عراقچی و استیو ویتکاف اعلام شده، دهها پیام از کارشناسان سیاسی داخل ایران دیدم که این دیدار را نشانه قطعی «جنگ بعدی» میدانند. دلیل آن را هم دو مذاکرات قبلی ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ در سطح ویتکوف و کوشنر ذکر میکنند که با وجود پیشرفت در مذاکرات، آمریکا و اسرائیل به ایران حمله کردند. جالب تر اینکه میگویند این قضیه بقدری واضح است که روزنامه گاردین انگلیس به نقل از دیپلماتهای اروپایی نوشت این مذاکرهکنندگان آمریکایی، سرمایه اسرائیل برای کشاندن آمریکا به جنگ بودند.
او در ادامه نوشت: امیدوارم آقایان ویتکاف و کوشنر مذاکرات جدید را به صلح و توافق ختم کنند تا نام آنها در تاریخ روابط سیاسی آمریکا و ایران بعنوان «فرستاده جنگ» ثبت نشود. با توجه به تجربه تلخ از دو «مذاکره غیر مستقیم» قبل از دو جنگ ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶، همانطور که همیشه پیشنهاد کردهام، «گفتوگوی مستقیم» شانس توافق را بیشتر میکند. امیدوارم که آقای عراقچی هم نسبت به این مهم عنایت داشته باشند.
