پرونده مذاکره روی میز ایران و آمریکا؟ | سردرگمی متحدان آمریکا از سیگنالهای متناقض ترامپ درباره جنگ و مذاکره
به گزارش اقتصادنیوز، دونالد ترامپ مدعی است که ترجیح میدهد با ایران به یک توافق رسیده و جنگ را پایان دهد، اما متحدان آمریکا بیش از آنکه به این حرف ها اهمیت بدهند، به اقدامات او نگاه میکنند. آن ها همچنان قانع نشدهاند.
اقتصادنیوز: یک کارشناس مسائل بین الملل معتقد است که در چند روز اخیر ابهام بر جنگ سایه افکنده است طوری که هیچ یک از سه طرف اصلی درگیر در جنگ نمیتوانند درباره آن تصمیم بگیرند.
در حالی که استیو ویتکاف، نماینده ارشد آمریکا در مذاکرات تأکید می کند که واشنگتن اولویت را به دیپلماسی می دهد، ترامپ همزمان هزاران نیروی نظامی را به خاورمیانه اعزام کرده است. این اقدام انتظارات درباره تشدید قریبالوقوع درگیریها را افزایش داده است. خود ترامپ نیز مدعی شده است که تا زمانی که ایران درباره توافق تصمیم بگیرد، به حملات ادامه خواهد داد.
سردرگمی گسترده در میان متحدان
پولیتیکو نوشت: این پیامهای متناقض باعث ایجاد نوعی شوک و سردرگمی در میان شرکای آمریکا در اروپا، آسیا و خاورمیانه شده است. به گفته دیپلماتهای کشورهای این مناطق که به دلیل حساسیت موضوع نامی از آن ها برده نمی شود، این وضعیت اعتماد به آمریکا را به طور جدی تضعیف کرده است.
اقتصاد بسیاری از این کشورها از آنچه ترامپ عملیات محدود توصیف می کند، آسیب دیده است. در عین حال، آنها از این موضوع که کاخ سفید و دولت آمریکا آنها را در جریان برنامههای خود برای پایان دادن به بحران قرار نمیدهند، ناراضی هستند.
یکی از دیپلماتهای آسیایی به صراحت میگوید: اصلا نمیدانم آنها چه میخواهند بکنند.
اعزام هزاران نیروی دریایی به خاورمیانه
این سردرگمی در حالی رخ میدهد که آمریکا هزاران نیروی تفنگدار دریایی و نیروهای لشکر ۸۲ هوابرد را به منطقه اعزام کرده است. با این حال، به گفته چندین دیپلمات، نه کاخ سفید و نه وزارت خارجه توضیح روشنی درباره اهداف نظامی ارائه نکردهاند.
برخی از این کشورها حتی از سوی واشنگتن برای کمک در کارزار علیه تهران دعوت شدهاند، اما همچنان از اهداف واقعی آمریکا بیاطلاع هستند.
در نتیجه، برخی متحدان بهتدریج سخنان ترامپ را نادیده میگیرند و بیشتر به اقدامات عملی نگاه میکنند تا اظهارات او در شبکههای اجتماعی.
هزینههای سنگین و محاسبات اقتصادی
یکی دیگر از دیپلماتهای آسیایی میگوید: انتقال این حجم از تجهیزات و نیرو به خلیج فارس، و احتمالا بازگرداندن آنها در صورت توافق با تهران، هزینهای بسیار سنگین دارد.
در حالی که برخی متحدان از حمله اولیه آمریکا به ایران، بهویژه به دلیل عدم مشورت با آنها ناراضی بودند، اعلام آغاز مذاکرات و توقف حملات به زیرساختهای انرژی ایران در روزهای اخیر، امیدی به یک مسیر دیپلماتیک ایجاد کرده بود.
اما تداوم پیامهای متناقض، این اعتماد اولیه را تضعیف کرده و نارضایتیها را افزایش داده است؛ درست در زمانی که آمریکا برای تأمین امنیت تنگه هرمز و مقابله با پیامدهای اقتصادی بحران، به حمایت متحدانش نیاز دارد.
ایران به آمریکا اعتماد ندارد
ترامپ مدعی شده است که حملات به برخی اهداف ایرانی را به درخواست تهران و در چارچوب مذاکرات متوقف کرده است. او می گوید که مذاکرات بهخوبی پیش میرود.
اما در سوی دیگر، مقامهای ایرانی اعتماد بسیار کمی به آمریکا دارند. به گفته تحلیلگران، ایران در حالی هدف حملات قرار گرفت که همزمان در حال مذاکره با واشنگتن بود، و همین مسئله باعث شده تا تهران نگران این باشد که دیپلماسی آمریکا تنها پوششی برای حملات بیشتر است.
برخی کارشناسان معتقدند اگر ترامپ واقعا به دنبال کاهش تنش ها بود باید اعزام نیروها را به تعویق میانداخت، نه اینکه آن را گسترش دهد.
دیپلماسی با بمب
کاخ سفید تأکید میکند که انتخاب نخست ترامپ همیشه دیپلماسی است، اما همزمان تهدید کرده که اگر ایران شرایط فعلی را نپذیرد، با حملاتی شدیدتر مواجه خواهد شد.
آمریکا و اسرائیل از ۲۸ فوریه حملات هوایی به ایران را آغاز کردند. هدف اولیه، تغییر حکومت و جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای اعلام شده بود. هرچند ترامپ بعدها از تأکید بر تغییر حکومت عقبنشینی کرد، اما تمرکز خود را بر اهداف نظامی دیگر، از جمله برنامه موشکی ایران، حمایت از نیروهای نیابتی و کنترل تنگه هرمز گذاشته است.
تناقض در ادعای پیروزی
ترامپ بارها اعلام کرده که «جنگ پیروز شده»، اما همزمان آمریکا در حال اعزام ناوهای جنگی، تجهیزات آبی خاکی و هزاران نیروی نظامی به منطقه است.
این اقدامات باعث شده تا تحلیلگران و متحدان آمریکا گمانهزنی هایی را درباره قصد واشنگتن برای تصرف جزیره خارک بکند. جزیره ای که بخش عمده صادرات نفت ایران از آن انجام میشود.
استراتژی ابهام یا ضعف راهبردی؟
برخی دیپلماتها معتقدند که این سردرگمی ممکن است عمدی باشد. به گفته یک دیپلمات اروپایی، این رویکرد به دولت آمریکا اجازه میدهد تا هم گزینه عقبنشینی و اعلام پیروزی را حفظ کند و هم امکان تشدید درگیری را باز نگه دارد.
اما این استراتژی میتواند نشانهای از تردید و حتی ضعف نیز باشد. این دیپلمات میگوید: واقعیت این است که نمیدانم چه کسی حقیقت را میگوید، شاید هر دو طرف!
اعتبار آمریکا زیر سوال رفته
در هر صورت، این وضعیت میتواند اتحادهای شکننده آمریکا را بیش از پیش تضعیف کند. به گفته یکی از دیپلماتها، تغییر مداوم مواضع واشنگتن به اعتبار و اعتماد آن آسیب زده است.
در همین حال آمریکا تلاش دارد تا از طریق پاکستان، طرحی ۱۵ بندی برای پایان جنگ را به ایران منتقل کند. هنوز مشخص نیست که تهران حاضر به ورود به مذاکرات مستقیم خواهد شد یا نه، اما احتمال برگزاری گفتوگوها در روزهای آینده مطرح شده است.
دیپلماسی در سایه بیاعتمادی
بنابراین سیاستهای متناقض ترامپ که ترکیبی از تهدید نظامی و دعوت به مذاکره است، باعث ایجاد فضای بیاعتمادی عمیق در میان متحدان و دشمنان شده است.
در شرایطی که اقتصاد جهانی تحت فشار است و خطر گسترش درگیری وجود دارد، نبود شفافیت در راهبرد آمریکا نهتنها روند دیپلماسی را دشوارتر کرده، بلکه اتحادهای کلیدی این کشور را نیز در معرض خطر قرار داده است.
