چگونه 4 سال جنگ ویرانگر علیه اوکراین چهره روسیه را تغییر داد؟ | از کاهش حقوق‌ها تا محدود شدن انتخاب در بازارها

به گزارش اقتصادنیوز، تقریباً چهار سال پیش، ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، در تلویزیون ملی این کشور اعلام کرد که نیروهای مسلح این کشور حمله‌ای تمام عیار به اوکراین را آغاز کرده‌اند. این جنگ که در روسیه «عملیات نظامی ویژه» شناسانده می‌شود، اکنون بیش از مشارکت روسیه در جنگ جهانی دوم از سال ۱۹۴۱ تا ۱۹۴۵ به درازا کشیده است.

خبر مرتبط

دزدی دریایی از پوتین؛ وقتی ترامپ و شرکا «ناوگان اشباح» را هدف می‌گیرند

اقتصادنیوز: در ماه‌های اخیر، کشورهای غربی تلاش‌های خود را برای مختل کردن ناوگان اشباح - شبکه‌ای گسترده از نفتکش‌های قدیمی متشکل از تقریباً ۱۳۰۰ کشتی - افزایش داده‌اند.

تلفات جنگی روسیه اکنون از ۱۸۶۰۰۰ نفر فراتر رفته است - تقریباً ۱۳ برابر تلفات ارتش سرخ در کل جنگ افغانستان در دهه ۱۹۸۰ که یک دهه طول کشید و شامل سربازانی از سراسر اتحاد جماهیر شوروی بود. اما در حالی که میلیون‌ها پناه‌جو از اوکراین گریخته و آن‌ها که مانده‌اند زمستان تلخی را به واسطه حمله موشک‌های روسی به زیرساخت‌های انرژی این کشور تحمل می‌کنند، چهار سال گذشته چگونه روسیه را تغییر داده است؟

الجزیره با مردم داخل و خارج از کشور صحبت کرد تا بداند زندگی از ۲۴ فوریه ۲۰۲۲ چگونه تغییر کرده است.

زندگی ادامه دارد

مناطقی از غرب روسیه که با اوکراین هم‌مرز هستند، مانند مناطق کورسک و بلگورود، تحت حملات توپخانه‌ای، حملات پهپادی و حتی تهاجم زمینی نیروهای اوکراینی قرار گرفته‌اند و بخشی از کورسک به طور موقت تحت کنترل اوکراین قرار گرفته است.

بن هیگینباتم، معروف به بن بریت، یوتیوبر ۲۵ ساله که در سال ۲۰۲۱ به همراه همسر خود به کورسک نقل مکان کرد، گفت: «کمی بیش از یک سال پیش، زمانی که نیروهای اوکراینی هنوز در این منطقه بودند، روزانه چندین بار مورد حمله قرار می‌گرفتید. فکر می‌کنم چیزی که ممکن است شوکه‌کننده باشد این است که مردم محلی چقدر به آن عادت کرده‌اند. هیچ‌کس با هر حمله به پناهگاه‌ها فرار نمی‌کرد. در غیر این صورت، هرگز نمی‌توانستید زندگی خود را ادامه دهید. همیشه آنجا بودید».

بر اساس گزارش‌ رسانه‌های محلی، از زمان آغاز جنگ، حداقل ۴۵۸ غیرنظامی در حملات اوکراین به منطقه بلگورود کشته شده‌اند. اما کلان‌شهرهای بزرگ، مانند مسکو و سن پترزبورگ، خیلی کم جنگ را احساس کرده‌اند و تحریم‌های اعمال شده صرفاً برای‌شان دردسرساز هستند. 

به گفته آندری ۳۰ ساله از مسکو «همه چیز خیلی گران است. من شوکه شده‌ام. درست مثل اروپا شده - همه در آن‌جا هم از قیمت‌ها شکایت دارند. حتی اگر فقط مقداری آبجو، سیگار و شکلات بخرید، باز هم حداقل ۱۰۰۰ روبل [۱۳ دلار] در فروشگاه خرج می‌کنید. اما در مسکو، قدرت خرید مردم به طور واضح خیلی کاهش نیافته است. بچه‌ها در صف‌های کافه‌ها و سوپرمارکت‌ها شلوغ هستند. تمام شهر پر از راننده تاکسی و راننده‌های تحویل بی‌پایان است».

بعضی چیزها تغییر کرده

به گفته کریل اف، عکاس ۳۹ ساله اهل سن پترزبورگ «پیدا کردن برخی از برندهایی که قبلاً می‌خریدید بسیار مشکل شده است. آن‌ها را می‌توان پیدا کرد، اما گران‌تر شده‌اند و دیگر در فروشگاه‌ها فروخته نمی‌شوند. برخی از برندهای کره جنوبی به روسیه بازگشته‌اند. ماشین‌های لباسشویی و یخچال‌های ال‌جی اکنون دوباره در دسترس هستند. برندهای چینی نیز موجود هستند، اما به اندازه فناوری که قبلاً از آلمان یا لهستان می‌گرفتیم، کیفیت خوبی ندارند».

کریل برای دور زدن محدودیت‌های پرداخت به خارج از کشور به دلیل تحریم‌های غرب، مثلاً در مورد اپلیکیشن‌ها، یک حساب بانکی در قرقیزستان افتتاح کرده است. او گفت که این یک مانع غیرقابل عبور نیست، بلکه یک مزاحمت است. اما کریل نسبت به محدودیت‌های اعمال شده توسط دولت روس خوش‌بینی کم‌تری دارد. از سال ۲۰۲۲، کرملین قوانین سخت‌گیرانه‌ای را وضع کرده که آن‌چه را که «اخبار جعلی» در مورد تهاجم می‌نامد، مجازات می‌کند. علاوه بر این، مقامات رسانه‌های اجتماعی مانند اینستاگرام و فیس‌بوک را مسدود کرده و استفاده از واتس‌اپ، تلگرام و یوتیوب را دشوارتر کرده‌اند و به جای آن، جایگزین‌های تحت حمایت دولت مانند RuTube و اپلیکیشن پیام‌رسان Max را تبلیغ می‌کنند.

کریل تعریف کرد: «در ابتدا، ما از استفاده از فیس‌بوک منع شده بودیم، اما تعداد کمی از تبعیت کردند و شروع به نصب وی‌پی‌ان کردند و سپس یوتیوب ممنوع شد. برای شهروندان عادی، این انسداد فقط زندگی را بدتر می‌کند. همین. افراد جوان‌تر آن را نقض زندگی شخصی خود می‌دانند و با نفرت از دولت بزرگ می‌شوند». 

نظرات در مورد جنگ

نظرسنجی‌ها به طور مداوم نشان می‌دهند جنگ از حمایت گسترده‌ای در بین مردم برخوردار است، اگرچه تحلیلگران هشدار دادند که قوانینی که احساسات ضد جنگ را جرم‌انگاری می‌کنند، قضاوت در مورد صحت این نظرسنجی‌ها را دشوار می‌کند.

برادر ولادیسلاو ۳۰ ساله اهل ساراتوف در جنوب غربی روسیه، یک ماه پیش به عنوان هدایت‌گر پهپاد در نیروهای روسیه ثبت نام کرد. ارتش روسیه اکنون به جای تکیه بر سربازان وظیفه، از طریق بسته‌های حقوقی سخاوتمندانه، تعداد زیادی نیرو جذب می‌کند. ولادیسلاو به الجزیره گفت: «اول فکر می‌کردم [جنگ] اشتباه است، مثلاً در مورد کدام «نازی‌زدایی» صحبت می‌کنید؟» ولادیسلاو با اشاره به نمادهایی که روی لباس‌ها و پرچم‌های برخی از سربازان اوکراینی ظاهر شده‌اند، گفت: «اما سپس طرف اوکراینی شروع به انتشار عکس‌هایی از صلیب شکسته، جمجمه‌های اس‌اس و سایر نمادهای ایدئولوژی فاشیستی کرد.... هر دو پدربزرگ و مادربزرگ من از جانبازان جنگ جهانی دوم بودند؛ باشد که روحشان در آرامش باشد».

خبر مرتبط

چگونه در کوبایِ امروز، برخی رفقا برابرتر از بقیه هستند؟ | اقتصاد دو لایه در جامعه برابری‌طلب

اقتصادنیوز: در میانه بحران کوبا، سرمایه‌داران وابسته پادشاه هستند. بخش خصوصی مرتبط با دولت به کسانی که توانایی مالی دارند، همه چیز از مواد غذایی اساسی گرفته تا خوراکی‌های لوکس ارائه می‌دهد، در حالی که دیگران به دنبال ته‌مانده‌ها می‌گردند.

اکنون او با جنگ روسیه علیه اوکراین موافق است. او افزود: «زلنسکی و تمام انجمن فاشیستی او باید نابود شوند، دیگر زندانی وجود نخواهد داشت... امیدوارم برادرم سهم بزرگی داشته باشد. او آدم فوق‌العاده‌ای است، راننده‌ی فوق‌العاده‌ای است، و این واقعیت که او این همه وقت صرف بازی‌های شبیه‌سازی کرده به او کمک می‌کند تا هر آشغال نازی را در اوکراین شکست دهد». 

همه چیز خوب است!

کریل هم پیش از این در مورد حمله تردید داشت و وقوع جنگ را شکست دیپلماسی روسیه می‌دانست و هنوز هم وقتی نمادهای طرفدار جنگ روسیه را در ملاء عام می‌بیند، سرش را تکان می‌دهد. اما با گذشت زمان، نگرش او نسبت به صلح و لیبرال‌ها خسته‌تر شد. او صراحتا پرسید: «ما دیدگاه‌های مطبوعات خارجی و تحلیل‌گران لیبرال را می‌خوانیم که می‌گفتند اقتصاد روسیه دو هفته‌ای سقوط می‌کند، اما چهار سال بعد اینجا هستیم و همه چیز خوب است. فکر می‌کنید نگرش ما نسبت به افرادی که چنین چیزهایی را به ما گفته‌اند چه خواهد بود؟»

کریل افزود: «من معتقدم از آن‌جایی که این [جنگ] از قبل شروع شده، باید تا آخر تا پیروزی پیش برویم. اگر جنگی را شروع کردید، نمی‌توانید فقط بگویید متاسفم و بس کنید. به عبارت دیگر، من از [تهاجم] حمایت نمی‌کنم، اما از غرامت هم حمایت نمی‌کند. هیچ‌کس از آن حمایت نمی‌کند، حتی در میان کسانی که مخالف جنگ هستند، نمی‌خواهند کاملاً شکست بخورند زیرا زندگی‌شان به طور نامطلوبی تحت تأثیر قرار خواهد گرفت».

سپس مسئله بی‌تفاوتی مطرح می‌شود. از نظر تاریخی، بسیاری از روس‌ها بیشتر به بقای روزمره خود اهمیت داده‌اند تا بازی‌های قدرت. آندری اظهار داشت: «همه در انکار هستند. تقریباً همه در حلقه من کاملاً غیرسیاسی هستند و سعی می‌کنند اخبار را نادیده بگیرند».

کوهی از اجساد

اما انکار برای برخی غیرممکن است. دیدن این قتل عام از نزدیک باعث شد الکساندر مدودف نظرش را عوض کند. این راننده کامیون ۳۸ ساله اهل کمروف در سیبری، پس از اتمام خدمت سربازی، یک دوره ۱۲ ماهه اجباری و اعزام به سوریه، به گردان ویژه اورال منتقل شد و در آنجا به عنوان مسلسلچی در یک دسته پشتیبانی منصوب شد. او به الجزیره گفت: «سال‌ها به ما گفته شده بود که همه چیز در اوکراین غرق در نازیسم و نفرت از روسیه و روس‌ها است. در آن زمان، من فکر می‌کردم و فرض می‌کردم که این یک عملیات تنبیهی است که رژیم آن کشور را هدف قرار داده تا مردم اوکراین». 

تا ژانویه ۲۰۲۳، واحد مدودف وارد منطقه لوهانسک در شرق اوکراین شد و در یک معدن متروکه پایگاهی ایجاد کرد. مدودف خود را خوش‌شانس می‌دانست که به یک دسته پشتیبانی منصوب شده بود، زیرا جوخه‌های حمله «در یک ساعت نبرد ۶۰ یا ۷۰ درصد تلفات داشتند». مدودف با سفر به روستاهای جنگ‌زده اوکراین و صحبت با مردم محلی، در ماهیت ماموریت خود دچار تردید شد. او به الجزیره گفت: «این درک که من در حال جنگیدن در جنگی هستم که هیچ‌کس به آن نیاز ندارد، هیچ خیری برای هیچ‌کس در این دنیا به ارمغان نمی‌آورد، بلکه فقط کوهی از اجساد، بیوه‌ها، یتیمان و مادران و پدران بدبخت به بار می‌آورد، مرا آزار می‌داد.»

در ۷ ژوئیه ۲۰۲۳، او فرار کرد و سعی کرد به زادگاهش بازگردد. او گفت: «چند ماه اول پس از بازگشت، اصلاً نمی‌فهمیدم اطرافم چه می‌گذرد. جایی جنگ بود، اما در سیبری یا اورال، مردم طوری زندگی می‌کردند که انگار هیچ اتفاقی نیفتاده است. او گفت: «دلم خیلی برای وطنم تنگ شده است. امیدوارم برگردم، اما به کشوری متفاوت که مردم در آن شروع به ارزش نهادن و گرامی داشتن صلح کنند.»

ناامید از غرب و اپوزیسیون لیبرال: برو گمشو!

در سال اول جنگ، کارشناسان تخمین زدند که حدود دو میلیون روس سرزمین مادری خود را ترک کردند. در میان آن‌ها مردان جوانی بودند که می‌ترسیدند به خدمت اجباری فراخوانده شده و به خطوط مقدم فرستاده شوند، و همچنین کسانی که دیدگاه‌های عمیقا ضد پوتین داشتند، مانند مایک 35 ساله از چهارمین شهر بزرگ روسیه. مایک یک چمدان کوچک برداشت و تصمیم گرفت از یکاترینبورگ فرار کند. مایک از آن زمان در برلین مستقر شده است، جایی که در یک جامعه فعال به کسانی که هنوز در کشور هستند کمک می‌کند. اما او از غرب و اپوزیسیون لیبرال روسیه ناامید شده است.

او آهی کشید و گفت: «نسل‌کشی در غزه که جلوی چشمان ما با همدستی آشکار نخبگان غربی انجام شد، هرگونه توهمی را که می‌توانستیم در مورد کمک قدرت‌های غربی به اوکراین داشته باشیم، از بین برد. اگر غرب آماده مداخله مستقیم‌تر نیست، پس مصالحه منطقی‌تر به نظر می‌رسد، حتی اگر این اساساً به معنای شکست اوکراین باشد. پس از چهار سال، وضعیت واقعاً تاریک به نظر می‌رسد، و زمستان امسال در اوکراین، رژیم پوتین با تخریب زیرساخت‌های مدنی در سراسر کشور، بدسرشت‌ترین و غیرانسانی‌ترین ماهیت خود را نشان داد. این به شما چیزهای زیادی در مورد اینکه آن‌ها تا چه حد می‌توانند در دنبال کردن اهداف خود پیش بروند، می‌گوید». 

بسیاری از مهاجران روسی، به دلیل مشکلاتی که در جا افتادن یا یافتن کار در کشورهای میزبان خود داشتند، از آن زمان به خانه بازگشته‌اند. افزایش احساسات ضد مهاجرتی، از جمله در آلمان، شرایط را برای آن‌ها سخت‌تر می‌کند. مایک گفت: «زندگی خوب است، اما من بیشتر و بیشتر از وضعیت مهاجرتم آگاه می‌شوم. من قصد نداشتم [روسیه] را ترک کنم، اما در مورد بازگشت خیال‌پردازی نمی‌کنم.»