مخالفان پوتین زیر چتر حمایت اروپا | چرا رهبران اروپایی به آینده روسیه امیدوارند؟
به گزارش اقتصادنیوز، نزدیک به چهار سال پس از اخراج روسیه از شورای اروپا بهدلیل تهاجم نظامی به اوکراین، ماه گذشته، قدیمیترین سازمان بیندولتی اروپا بار دیگر به نمایندگان روسیه اجازه حضور رسمی داد. اما این بار خبری از چهرههای آشنای کرملین مانند پیوتر تولستوی، مجری تبلیغاتی تلویزیون روسیه، یا سرگئی کیسلیاک، سفیر سابق روسیه در واشنگتن نبود.
استقبال اروپا از نمایندگان مخالف پوتین
ولادیمیر کارا مورزا در واشنگتن پست نوشت: مجمع پارلمانی شورای اروپا، که قانونگذاران ۴۶ کشور را گرد هم میآورد، درهای خود را به روی نمایندگان مخالفان جنگ و طرفداران دموکراسی روسیه گشوده است. ۱۵ نفر از آنها، از جمله من که نویسنده این گزارش هستم، اکنون در انجمن جدید این نهاد حضور داریم.
پترا بایر، قانونگذار اتریشی و رئیس مجمع، در افتتاحیه اولین نشست رسمی مخالفان رسمی دولت روسیه گفت: روسیه فقط کرملین نیست؛ چرا که افراد زیادی در داخل و خارج این کشور هستند که جنگ را رد میکنند، آنها جنایاتی را که به نامشان انجام شده محکوم میکنند و میخواهند تا روسیه به جای یک متجاوز، یک شریک راهبردی باشد. اروپا شما را فراموش نکرده است.
تاریخچه شورای اروپا پس از جنگ جهانی دوم
شورای اروپا که پس از جنگ جهانی دوم، در اواخر دهه ۱۹۴۰، با هدف ایجاد صلح و روابط حسن همسایگی در قارهای ویران شده تشکیل شد. سند بنیانگذار آن، یعنی کنوانسیون اروپایی حقوق بشر نیز در سال ۱۹۵۰ تدوین شد و با پروتکلهای تکمیلی تا امروز معتبر مانده است.
پس از فروپاشی رژیمهای کمونیستی در اروپای شرقی، کشورهایی که پیشتر در بلوک شوروی بودند، دوباره به خانواده اروپایی پیوستند و روسیه نیز در سال ۱۹۹۶ عضو کامل شورای اروپا شد. رودولف بیندینگ، قانونگذار آلمانی و گزارشگر الحاق روسیه، در آن زمان گفت: این دیدار ما با تاریخ است.
با این حال، تصمیم الحاق روسیه همواره محل بحث بوده است. حتی در دوره کوتاه دموکراسی روسیه در دهه ۱۹۹۰، این کشور بسیاری از استانداردهای مورد پذیرش شورای اروپا را رعایت نمیکرد و با ظهور ولادیمیر پوتین در سال ۲۰۰۰، همان اندک آزادیها نیز به سرعت حذف شدند.
هیچ انتخاباتی در دوره پوتین توسط ناظران بینالمللی بهعنوان آزاد و منصفانه تأیید نشده و بنابراین ادعای نمایندگان رسمی روسیه برای نمایندگی کشورشان در مجمع، محل تردید بود.
ثمره عدالت اروپایی برای شهروندان روس
با وجود انتقادها، مزایای عضویت در شورای اروپا برای شهروندان روس نیز قابل توجه بود؛ آنها میتوانستند به تصمیمات غیرقانونی دولت خود در دادگاه حقوق بشر اروپا شکایت کنند. در بسیاری از موارد، استراسبورگ تنها جایی بود که شهروندان روس واقعا عدالت را تجربه کردند.
بهطور مثال، هفته گذشته دادگاه اروپایی اعلام کرد که بازداشت و زندانی کردن الکسی ناوالنی، رهبر مخالفان روسیه در سال ۲۰۲۱، غیرقانونی بوده است. همچنین الحاق روسیه نیز با شرایطی همراه بود؛ از جمله توقف دائمی حکم اعدام و انتقال زندانها از کنترل دستگاههای امنیتی به نهادهای غیرنظامی،که بخش عمدهای از آن سال گذشته توسط پوتین معکوس شد. حتی برخی حقوقی که نویسنده این گزارش در زندان از آن برخوردار بود، مانند حق مکاتبه و ملاقات با وکیل، نتیجه همین شرایط بود.
با اینوجود، دوستان او که در بلاروس زندانی شدهاند ، حتی از این حقوق اولیه نیز محروم بودند. بلاروس هرگز به شورای اروپا نپیوسته است
اخراج پس از حمله به اوکراین
پس از حمله پوتین به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، ادامه عضویت روسیه در شورا غیرقابل قبول اعلام شد و مجمع پارلمانی رأی به اخراج آن داد. اما، همانطور که بایر در جلسه اخیر یادآور شد، جغرافیا همچنان پابرجاست. روسیه بزرگترین کشور اروپا است و قانونگذاران اروپایی بهخوبی میدانند که تا زمانی که این کشور تحت حکومتی تهاجمی اداره شود، هیچ صلح و امنیت واقعی در قاره ممکن نخواهد بود.
اهداف نمایندگان جدید روسیه
ساختار جدید شورای اروپا برای مخالفان سیاستهای پوتین بنا دارد تا بر مسائل عملی متعددی تمرکز خواهد کند؛ از حمایت از زندانیان سیاسی روس گرفته تا تقویت تحریمها علیه ماشین جنگی پوتین و منابع تأمین مالی آن.
یکی از اولویتهای مهم نیز تدوین نقشه راه برای دوران پس از پوتین است. تغییرات سیاسی در روسیه اغلب غیرمنتظره رخ دادهاند؛ نمونههای آن فروپاشی سریع امپراتوری تزاری در ۱۹۱۷ و رژیم شوروی در ۱۹۹۱ است. بنابراین آماده بودن برای این پنجره فرصت و اجتناب از تکرار اشتباهات دهه ۱۹۹۰، حیاتی است.
رهبران اروپایی به آینده روسیه امیدوارند
رهبران سیاسی اروپا بیش از گذشته، به آینده نگاه میکنند. استفانی هوبیگ، وزیر دادگستری آلمان، در ماه گذشته به مجمع گفت: باید به امید ادامه دهیم؛ این امید که روزی روسیه نیز مانند آلمان پس از فاجعه خودساخته قرن بیستم، دوباره به شورای اروپا بازگردد.
امروز، چنین سخنانی شاید رویایی دور به نظر برسند؛ اما در دوران جنگ سرد نیز ایجاد یک نهاد پاناروپایی حقوق بشر، کاملا رؤیایی دستنیافتنی بود که درنهایت ممکن شد.
ارسال نظر