دیپلماسی قایقهای توپدار ترامپ علیه ایران | روایت نیویورک تایمز از دوراهی تهران و واشنگتن و کوتاه آمدن در دقیقه 90
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از تابناک، نشست امروز جمعه نخستین باری خواهد بود که تهران و واشنگتن پس از جنگ ۱۲ روزه ماه ژوئن با اسرائیل، گفتگو میکنند؛ جنگی که با بمباران جنگندههای آمریکایی و آسیب شدید به سه تأسیسات اصلی هستهای ایران و عملاً توقف برنامه هستهای این کشور به اوج خود رسید. به گفته مقامات ایرانی و آمریکایی، اگرچه عراقچی و ویتکاف از ماه ژوئن دیداری نداشتهاند، اما به طور متناوب از طریق پیام متنی در تماس مستقیم بودهاند.
طی هفته گذشته، کشورهای منطقه بین ایران و ایالات متحده میانجیگری کردهاند تا از وقوع جنگ جلوگیری کنند و به هر دو طرف گفتهاند که درگیری دیگر میتواند گسترش یابد و خاورمیانه را بیثبات کند.
ترامپ پس از انتقال کشتیهای جنگی به نزدیکی ایران، کشور را به مواجهه با یک «ناوگان عظیم» تهدید کرده و گفته است که اگر ایران شروط آمریکا مبنی بر توقف برنامه هستهای و از بین بردن ذخایر اورانیوم غنیشده، کاهش برد موشکهای بالستیک و توقف تسلیح و تأمین مالی گروههای شبهنظامی در منطقه را نپذیرد، «با سرعت و خشونت» علیه این کشور حملات نظامی انجام خواهد داد.
ایران اعلام کرده است که تن دادن به خواستههای ترامپ به منزله تسلیم شدن است و تهدید کرده که به هرگونه حملهای با قدرت پاسخ داده و اهداف نظامی آمریکا در منطقه و اسرائیل را هدف قرار خواهد داد.
سینا عضدی، مدیر برنامه مطالعات خاورمیانه در دانشگاه جورج واشنگتن، روز چهارشنبه در مصاحبهای تلفنی گفت: «ایران مجبور است بنشیند و مذاکره کند زیرا گزینه دیگری ندارد.» او افزود: «آنها یا باید خطر جنگ را بپذیرند یا بنشینند و گفتگو کنند، زیرا دونالد ترامپ مفهوم دیپلماسی قایقهای توپدار را به معنای واقعی کلمه به اجرا گذاشته است.»
به نوشته نیویورک تایمز، طی چند روز گذشته، جزئیات مربوط به این گفتگوها مدام تغییر کرده است. ابتدا قرار بود مذاکرات روز جمعه در استانبول برگزار شود، چرا که ترکیه نقش پیشرویی به عنوان میانجی داشت. از وزرای خارجه کشورهای عربی منطقه، از جمله مصر، قطر، عربستان سعودی و ترکیه برای شرکت در این نشست دعوت شده بود. اما ایران مخالفت کرد. به گفته سه مقام ارشد ایرانی که به شرط ناشناس ماندن برای صحبت درباره مسائل حساس گفتگو کردند، تهران روز سهشنبه درخواست تغییر دقیقه نودی در محل و فرمت نشست را داد. ایران درخواست کرد که جلسه در عمان برگزار شود و شرکتکنندگان محدود به نمایندگان ایران و آمریکا باشند. این مقامات گفتند که ایران نگران بود که نشستی با مشارکت گستردهتر، اینطور جلوه دهد که ترامپ در حال اجرای یک «نمایش» است و ایران در گوشهای گیر افتاده تا با کل منطقه و نه فقط واشنگتن مذاکره کند.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، روز چهارشنبه در جمع خبرنگاران تأیید کرد که ایران خواستار تغییر محل نشست شده است. او همچنین گفت که برای معنادار بودن گفتگوها، بحثها باید شامل برنامه هستهای، برد موشکهای بالستیک ایران، حمایت آن از شبهنظامیان منطقهای و رفتار با شهروندانش باشد.
نیویورک تایمز مدعی است، سه مقام ایرانی گفتند که مذاکرات برنامهریزیشده صبح چهارشنبه تقریباً به بنبست رسید؛ زمانی که عراقچی به همتایان عرب خود اطلاع داد که اگر ایالات متحده بر گسترش بحث فراتر از برنامه هستهای ایران اصرار ورزد، مذاکرات لغو خواهد شد. به گفته یک مقام عرب منطقهای و سه مقام ایرانی، کشورهای عربی منطقه و ترکیه بسیج شدند تا هر دو طرف را متقاعد کنند که نشست را روز جمعه در عمان برگزار کنند و شتاب ایجاد شده را از دست ندهند. مقام عرب نیز اصرار داشت که نامش فاش نشود زیرا اجازه صحبت علنی نداشت.
سپس، مذاکرات دوباره به جریان افتاد و عراقچی در شبکههای اجتماعی اعلام کرد که از «برادران عمانی برای انجام تمام هماهنگیهای لازم» سپاسگزار است.
علی واعظ، مدیر بخش ایران در گروه بینالمللی بحران (یک موسسه پژوهشی)، گفت که ایران در حال حرکت بر روی مرز باریکی بین حفظ کنترل بر مذاکرات و عدم دلسرد کردن متحدان عرب و ترکیه است.
واعظ گفت: «آنها فکر میکنند اگر اینطور به نظر برسد که ما مستأصل توافق هستیم، در آن صورت بر سر میز مذاکره مورد زورگویی قرار خواهیم گرفت؛ بنابراین ما باید شرایط خود را در مورد محل میز مذاکره، کسانی که پشت میز مینشینند و موارد دیگر تحمیل کنیم.»
این روزنامه آمریکایی در پایان ادعا کرد: سه مقام ایرانی و مقام عرب گفتند که در نهایت، همه طرفها اندکی کوتاه آمدند. ایالات متحده موافقت کرد که گفتگوها در عمان برگزار شود و بازیگران منطقهای را شامل نشود. مقامات ایرانی موافقت کردند که با همتایان آمریکایی خود رودررو شوند. و هر دو طرف توافق کردند که بر برنامه هستهای تمرکز کنند اما همچنین درباره موشکها و گروههای شبهنظامی بحث کنند، با این هدف که به چارچوبی برای یک توافق دست یابند.
این ادعا در حالی مطرح شده که عباس عراقچی وزیر خارجه ایران این گفتوگوها را «گفتوگوهای هستهای» توصیف کرده و برخی وبسایتهای آمریکایی نیز در گزارش های خود این مذاکرات را «گفتوگوهای هستهای» نامیدهاند.
ارسال نظر