رصد بازار عسل ایرانی؛ از تولید تا صادرات چه بوده، چه خواهد شد؟

عفت رئیسی در گفت‌وگو با اقتصادنیوز اظهار کرد: اکنون سالانه با تلاش 73 هزار و 535 زنبوردار که جمعا دارای تعداد شش میلیون و 600 هزار کلنی زنبور عسل هستند نزدیک به 75 هزار تن عسل و دیگر محصولات از جمله ژل رویال، گرده گل، موم و بره موم در کشور تولید می‌شود.

او افزود: زنبورداران ایرانی با کوچ کردن به تمام نقاط ایران و بردن زنبورهایشان به مناطق مختلف کشور، به منظور گردافشانی سبب افزایش سطح کیفی و کمی محصولات زراعی و باغی و دامی، احیای مراتع و جنگل‌ها و در نتیجه حفظ منابع پایه می‌شوند که خود ارزشی بسیار بیش از تولیدات درون کندو دارد.

رئیسی ادامه داد: زنبور عسل هنگام جمع‌آوری شهد و گرده گل‌ها، مقدار زیادی گرده گل را به گل‌های دیگر منتقل می‌کنند و از این طریق در بارور شدن گل‌ها و تشکیل بذر و میوه آنها نقش اساسی ایفا می‌کنند. بسیاری از گیاهان برای تکثیر و تولید مثل، به عمل گرده افشانی به موقع و سریع نیازمندند که این کار توسط زنبور عسل انجام می‌شود و کمک شایانی به جلوگیری از بین رفتن گونه‌های گیاهی می‌کند . ارزش گرده افشانی زنبور عسل در جهان بین 25 تا 143 برابر تولیدات کندو برآورد شده و بر اساس طرح تحقیقاتی انجام شده در ایران این رقم 90 برابر ارزش تولیدات کندو(شامل عسل، موم، ژل رویال و ...) گزارش شده است.

وی همچنین گفت: اکنون کشور ما در جهان، از نظر صنعت پرورش زنبورعسل موقعيت قابل ملاحظه‌ای دارد. به طوری كه توليد عسل ايران 48.4 درصد كل تولید جهان را به خود اختصاص داده است. ایران رتبه هشتم در تولید عسل و رتبه چهارم از لحاظ تعداد کلنی در جهان را به خود اختصاص داده و میزان صادرات عسل کشور در سال 1393، پنج هزار و 36 تن بود که بیشتر آن به کشورهای حوزه خلیج فارس، ترکیه و عراق صادر شده است. از میان این کشورها ترکیه مهم‌ترین رقیب ما در بحث صادرات است.

رئیس انجمن زنبورداران همچنین بیان کرد: عسل طبیعی ایران به لحاظ وجود گیاهان دارویی دارای مزیت‌های فراوانی است و اکنون و مهم ترین چالش موجود در بحث صادرات فله فروشی و همچنین نبود برند واحد است که باید برای بهبود وضعیت صادرات کشور، محصولات کشور ما با بسته‌بندی مناسب به بازارهای هدف عرضه شوند.

او همچنین گفت: از دیرباز عسل به عنوان ماده‌ شفا بخش مورد استقبال عموم جامعه ایران بوده است و البته احادیث و سخنان بسیاری در مورد عسل و خواص آن نیز وجود دارد و حتی در قرآن کریم نیز از آن یاد شده است. متاسفانه افراد سودجویی خارج از جامعه زنبورداری کشور توانسته‌اند با استفاده از فرمولاسیون‌های شیمیایی و قندی، عسل‌های سنتزی وارد بازار کنند که بعضا تا یک پنجم هزینه تمام شده عسل سالم است.

رئیسی بیان کرد: با برداشته شدن استاندارد اجباری عسل ورود عسل‌های بی‌کیفیت سنتزی و تغذیه‌ای، عسل تولید شده توسط افراد سودجو نه تنها ارزش تغذیه‌ای نداشته بلکه در بسیاری از موارد دارای اثرات سوء تغذیه‌ای بوده است.

او ادامه داد: عسل به دلیل وجود آنزیم‌ها و مواد قندی بهینه و ... از اهمیت غذایی بالایی برخوردار است. حال آنکه عسل سنتزی به دلیل آنکه زنبوری به خود ندیده، فاقد هرگونه آنزیم طبیعی است و این مسئله نشان‌دهنده‌ اهمیت وجود استاندارد اجباری در عسل به منظور شناسایی این دست از تقلبات است.

رئیسی گفت: عسل تغذیه‌ای به مقدار بسیار بالایی ساکاروز نسبت به عسل طبیعی دارد، با اجباری بودن استاندارد تدوین شده‌ عسل، می‌توان به راحتی پی به تقلبات صورت گرفته توسط افراد سودجو برد.

رئیس اتحادیه سراسری زنبورداران ایران، همچنین بیان کرد: اتحادیه سراسری زنبورداران ایران در راستای ارتقای صنعت زنبورداری کشور در حال تدوین برنامه‌هایی در جهت آموزش، توانمندسازی و همچنین ایجادسلسله فروشگاه‌های توزیع عسل‌های طبیعی با برند واحد زنبورداران و تولید کنندگان در راستای ارایه عسل سالم با همکاری انجمن علمی زنبور عسل و صندوق حمایت از صنعت زنبورداری است. همچنان که در همین جهت این اتحادیه، آزمایشگاه مرجع عسل را که مطابق با استانداردهای بین‌المللی است را در راستای حمایت از تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان به زودی به بهره‌برداری می‌رساند.